Thị trường ngoại hối và tỷ giá hối đoái có mối quan hệ mật thiết với nhau, thị trường ngoại hối thông qua cơ chế cung cầu sẽ xác định tỷ giá hối đoái. Các yếu tố như lãi suất, lạm phát, tăng trưởng kinh tế và chính sách tiền tệ đều tác động mạnh đến tỷ giá, bài phân tích dưới đây của STARTRADER sẽ giúp bạn hiểu rõ.
Tỷ giá hối đoái là gì?
Tỷ giá hối đoái là tỷ lệ giữa giá trị của 2 đơn vị tiền tệ đến từ 2 quốc gia khác nhau. Hoặc bạn có thể hiểu theo cách khác là giá của một đồng tiền này được biểu hiện bằng một đồng tiền khác.
Ví dụ: Tỷ giá hối đoái giữa VND và USD là 25.000 VND = 1 USD, khi sẽ cần 25.000 Đồng Việt Nam để đổi sang 1 Đô la Mỹ.
Thị trường ngoại hối xác định tỷ giá thế nào?
Thị trường ngoại hối và tỷ giá hối đoái có mối liên hệ nên forex xác định tỷ giá theo 3 cơ chế sau:
Cung cầu trên thị trường liên ngân hàng
Các tổ chức tín dụng thực hiện mua/ bán ngoại tệ trên thị trường liên ngân hàng để phục vụ nhu cầu của doanh nghiệp hoặc cá nhân. Khi nhu cầu ngoại tệ lớn (trả nợ nước ngoại, nhập khẩu máy móc,…) hơn cung (kiều hối, xuất khẩu, FDI) thì tỷ giá sẽ tăng và ngược lại khi cầu thấp hơn cung thì tỷ sẽ giảm. Đây cũng là yếu tố phản ánh tính thanh khoản và nhu cầu ngoại tệ thực tế trong nền kinh tế.
Can thiệp của ngân hàng nhà nước
Để tình trạng lạm phát không diễn ra, ngân hàng nhà nước trên thị trường ngoại hối đóng vai trò là đơn vị mua/bán tiền tệ cuối cùng. Cụ thể, Ngân hàng nhà nước sẽ thực hiện mua tiền tệ vào quỹ dự trữ tiền tệ khi thị trường dư và sẽ bán ra tiền tệ khi thị trường bị thiếu hụt. Bên cạnh đó, ngân hàng nhà nước còn thực hiện phát hành tín phiếu, điều chỉnh lãi suất VND để tạo sự chênh lệch phù hợp với đồng ngoại tệ.
Tỷ giá trung tâm với tỷ giá thị trường
Tỷ giá giữa đồng Việt Nam và đồng Đô la Mỹ được gọi là tỷ giá trung tâm. Tỷ giá này xác định dựa trên cơ sở tham chiếu: Tỷ giá bình quân gia quyền trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng, diễn biến tỷ giá trên thị trường quốc tế của đồng tiền một số nước.
Tỷ giá thị trường là tỷ giá giao dịch thực tế khi mua/ bán tại các thị trường tự do hoặc ngân hàng thương mại. Như vậy có thể nói rằng tỷ giá trung tâm đóng vai trò giữ vững thị trường để tỷ giá trên thị trường được ổn định, mức chênh lệch nằm trong biên độ có thể chấp nhận.
Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá
Để hiểu rõ hơn mối quan hệ giữa thị trường ngoại hối và tỷ giá hối đoái, các nhà đầu tư mới nên tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá, cụ thể như sau:
- Lãi suất
Khi lãi suất trong nước tại một quốc gia cao thì sẽ thu hút được dòng vốn đầu tư từ nước ngoài đổ vào, giúp tăng cầu nội tệ, đồng nội tệ mạnh dẫn đến tỷ giá giảm.
- Lạm phát
Quốc gia nào có mức lạm phát cao thì đồng nội tệ sẽ mất giá nhanh hơn, tỷ giá hối đoái tăng. Cùng với đó, khi lạm phát ở mức ổn định thì đồng nội tệ mạnh, tỷ giá giảm.
- Tăng trưởng GDP
Một quốc gia khi nền kinh tế phát triển bền vững sẽ giúp thu hút được nhiều vốn đầu tư từ nước ngoài vào, dẫn đến đồng nội tệ lên giá, tỷ giá giảm. Ngược lại khi nền kinh tế suy thoái thì tỷ giá sẽ tăng.
- Cán cân thương mại
Hoạt động xuất nhập khẩu có tình trạng xuất khẩu lớn hơn nhập khẩu thì cầu ngoại tệ thấp, cung ngoại tệ cao dẫn đến nội tệ mất giá, tỷ giá giảm. Ngược lại, khi nhập khẩu lớn thì cầu ngoại tệ cao, tỷ giá tăng và đồng ngoại tệ mất giá.
- Tâm lý thị trường
Khi các nhà đầu cơ thấy rằng đồng tiền sẽ làm mất giá thì sẽ thực hiện bán ra nhằm tạo áp lực giảm giá, lúc này tỷ giá tăng. Khi các nhà đầu cơ tin sẽ có sự tăng giá thì đầu tư mạnh vào nội tệ làm cho tỷ giá giảm.
- Sự kiện địa chính trị
Tình hình địa chính trị ổn định sẽ giúp các nhà đầu tư yên tâm, đồng tiền ổn định nên tỷ giá giảm. Khi địa chính trị biến động, nhà đầu cơ sẽ bán tháo làm tỷ giá tăng.
Tỷ giá cố định và tỷ giá thả nổi
| Chế độ tỷ giá cố định | Chế độ tỷ giá thả nổi | Chế độ tỷ giá hối đoái thả nổi | |
| Đặc điểm | Tỷ giá được giữ cố định hoặc dao động trong biên độ hẹp.Ngân hàng trung ương sẽ thực hiện cân bằng giữa cung – cầu tiền tệ để không xảy ra tình trạng giá trị tiền tệ thay đổi, thông qua 2 cách gồm:Phá giá hoặc giảm giá đồng nội tệ so với các loại ngoại tệ.Nâng giá hoặc tăng giá trị của đồng nội tệ so với các loại ngoại tệ. | Tỷ giá được quyết định bởi các tác nhân tham gia thị trường mà không phải bởi Chính phủ. Tỷ giá hối đoái tự do thay đổi.Các nước có nền kinh tế phát triển như Mỹ, Đức, Anh, Canada, Úc… áp dụng theo chính sách này. | Tỷ giá được cho phép dao động trên cơ sở hằng ngày và không có biên độ chính thức.Chính phủ có thể can thiệp vào để ngăn chặn xảy ra tình trạng đồng tiền của quốc gia biến động quá xa theo 1 hướng cố định. |
| Thuận lợi | Các doanh nghiệp xuất/ nhập khẩu có thể yên tâm tham gia thương mại quốc tế, không phải lo lắng sự biến động tỷ giá của đồng tiền mà nội tệ được neo giữ.Công ty xem ngoại tệ là phương tiện thanh toán đều được bảo vệ trước rủi ro đồng tiền giảm giá theo thời gian.Công ty có thể tham gia đầu tư tại các dự án quốc tế mà không cần quan tâm về biến động tỷ giá. | Quốc gia sẽ được bảo vệ khi xảy ra tình trạng lạm phát hoặc thất nghiệp từ những quốc gia khác.Ngân hàng trung ương không phải duy trì tỷ giá trong 1 biên độ cụ thể. Vậy nên ngân hàng này cũng không bắt buộc tiến hành can thiệp hành chính.Khi chính phủ ban hành chính sách cũng không cần quan tâm chính sách sẽ duy trì tỷ giá trong 1 biên độ nhất định.Trong trường hợp tỷ giá hối đoái không được điều chỉnh tự do thì các nhà đầu tư sẽ đầu tư tiền vào bất kỳ quốc gia nào đang có lãi suất cao. | Chính phủ điều khiển tỷ giá hối đoái có lợi cho chính quốc gia này trước sự trả giá của quốc gia khác.Việt Nam dùng tỷ giá thả nổi có quản lý. |
| Bất lợi | Rủi ro có thể xảy ra khi Chính phủ thay đổi giá trị của 1 đồng tiền cụ thể nên công ty nước ngoài không chịu tác động bởi những biến động của tỷ giá vẫn đối mặt với việc ngân hàng trung ương tăng/ giảm giá trị đồng tiền.Mỗi quốc gia và các công ty đang hoạt động tại đó sẽ bị tác động bởi tình hình kinh tế của các quốc gia khác. | Khi các công ty đa quốc gia có vấn đề sẽ có tác động kéo dưới chế độ tỷ giá hối đoái thả nổi hoàn toàn.Công ty trong quốc gia khi bán hàng hóa mắc hơn so với công ty nước ngoài đầu tư vào, tạo nên sự cạnh tranh. |
Câu hỏi thường gặp (FAQs)
Hiểu rõ hơn về thị trường ngoại hối và tỷ giá hối đoái thông qua câu trả lời từ những câu hỏi thường gặp dưới đây.
Biên độ tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố là cơ sở cho việc tỷ giá VND/USD thay đổi hằng ngày. Bên cạnh đó cũng phụ thuộc vào một số yếu tố như: Biên độ dao động, tác động từ thị trường quốc tế, cung – cầu ngoại tệ nội địa.
FED (Cục Dự trữ liên bang Mỹ) tăng lãi suất sẽ làm cho đồng USD có giá cao hơn nên tạo áp lực trực tiếp đến đồng VND làm cho giá nội tệ giảm mạnh. Chính vì vậy mà dẫn đến chuỗi phản ứng: Mất giá đồng VND, chi phí nhập khẩu tăng, lãi suất của các ngân hàng trong nước tăng để bảo vệ giá trị đồng VND, thị trường chứng khoán biến động.
Các nhóm đủ năng lực dự báo tỷ giá trên thị trường gồm có: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (thực hiện công bố các mức tỷ giá hằng ngày), các ngân hàng thương mại lớn (phân tích và ban hành báo cáo), tổ chức tài chính quốc tế (đánh giá biến động vĩ mô toàn cầu) và công ty chức khoán hoặc tổ chức nghiên cứu kinh tế.
STARTRADER mong rằng bài chia sẻ ở trên sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về thị trường ngoại hối và tỷ giá hối đoái. Tỷ giá được quyết định bởi cung cầu trên thị trường ngoại hối và chịu sự tác động của 2 yếu tố chính là lãi suất và lạm phát. Việt Nam áp dụng tỷ giá thả nổi có quản lý bởi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Mở tài khoản trực tiếp
Vui lòng nhập một quốc gia hợp lệ
không có kết quả nào được tìm thấy
không có kết quả nào được tìm thấy
Vui lòng nhập email hợp lệ
Vui lòng nhập mã xác minh hợp lệ
1. 8-16 ký tự + số (0-9) 2. sự kết hợp của các chữ cái (A-Z, a-z) 3. các ký tự đặc biệt (ví dụ: !a#S%^&)
Vui lòng nhập đúng định dạng
Vui lòng đánh dấu vào hộp kiểm để tiếp tục
Vui lòng đánh dấu vào hộp kiểm để tiếp tục
Important Notice
STARTRADER does not accept any applications from Australian residents.
To comply with regulatory requirements, clicking the button will redirect you to the STARTRADER website operated by STARTRADER PRIME GLOBAL PTY LTD (ABN 65 156 005 668), an authorized Australian Financial Services Licence holder (AFSL no. 421210) regulated by the Australian Securities and Investments Commission.
CONTINUEImportant Notice for Residents of the United Arab Emirates
In alignment with local regulatory requirements, individuals residing in the United Arab Emirates are requested to proceed via our dedicated regional platform at startrader.ae, which is operated by STARTRADER Global Financial Consultation & Financial Analysis L.L.C.. This entity is licensed by the UAE Capital Market Authority (CMA) under License No. 20200000241, and is authorised to introduce financial services and promote financial products in the UAE.
Please click the "Continue" button below to be redirected.
CONTINUELỗi! Vui lòng thử lại.